Vì sao Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

  • Cập nhật: Thứ bảy, 25/9/2021 | 9:51:22 AM

QLMT - Hỏi: Xin Chuyên trang Quản lý môi trường cho biết: Khí hậu nhiệt đới ấm gió mùa là gì? Vì sao Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Trả lời:

Khí hậu nhiệt đới ấm gió mùa là gì?

Theo Bách khoa toàn thư mở wikipedia, khí hậu nhiệt đới gió mùa hay còn gọi là khí hậu nhiệt đới ẩm là khí hậu tương ứng với nhóm Am theo phân loại khí hậu Köppen. Giống như khí hậu xavan (khí hậu ẩm và khô nhiệt đới), khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình tháng trên 18oC trong mỗi tháng và có mùa ẩm, khô đặc trưng, lượng mưa trung bình năm khoảng 1.000 - 1.500 mm ở nhiệt đới gió mùa châu Á.

Tuy nhiên, không giống với khí hậu xavan, tháng khô nhất của khí hậu nhiệt đới gió mùa có lượng giáng thủy ít hơn 60 mm/tháng, nhưng lớn hơn (100-[tổng lượng giáng thủy{mm}/25]). Quan trọng hơn, khí hậu nhiệt đới gió mùa thường không có mùa khô đáng kể như khí hậu xavan. Cuối cùng, khí hậu nhiệt đới gió mùa gặp ít sự thay đổi về nhiệt độ trong năm hơn khí hậu xavan. Đối với loại hình khí hậu này, mùa khô nhất thường xảy ra vào đông chí (đầu mùa đông) đối với phía đó của đường xích đạo.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa được tìm thấy phổ biến ở Nam Á và Tây Phi. Tuy nhiên, có những vùng của Đông Nam Á như Việt Nam hay Thái Lan, vùng Caribe, Bắc và Nam Mĩ cũng có kiểu khí hậu này.

Nhân tố chính kiểm soát khí hậu nhiệt đới gió mùa là hướng gió mùa. Gió mùa là một loại gió đổi hướng theo mùa. Ở châu Á, vào mùa hè (mùa mặt trời cao), có một luồng không khí vào bờ. Vào mùa đông (mùa mặt trời thấp), luồng không khí ra bờ (thổi từ lục địa ra) thường xuất hiện. Sự thay đổi về hướng là do sự khác biệt trong cách nước và đất nóng lên.

Vì sao Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Ảnh minh hoạ

Vì sao Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Khí hậu Việt Nam rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á. Miền Bắc nước ta có mùa đông lạnh khác thường, còn miền Nam lại có mùa khô kéo dài.

Có được những nét độc đáo đó là do: Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến nên khí hậu mang tính chất nhiệt đới. Hoạt động mạnh mẽ của gió mùa, tác động của biển Đông đã mang đến cho nước ta lượng mưa và độ ẩm dồi dào. Vì vậy nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.

Tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa của khí hậu được quy định bởi vị trí địa lí của Việt Nam

Tính chất nhiệt đới:

- Nguyên nhân: Nước ta nằm trong khu vực nội chí tuyến Bắc bán cầu.

- Biểu hiện: Tổng lượng bức xạ lớn, cán cân bức xạ luôn dương. Nhiệt độ trung bình năm trên toàn quốc đều lớn hơn 20oC (trừ vùng núi cao), vượt tiêu chuẩn khí hậu nhiệt đới. Nhiều nắng, tổng số giờ nắng tùy nơi từ 1400 - 3000 giờ/năm.

Tính chất ẩm:

- Nguyên nhân: Tiếp giáp với biển Đông.

- Biểu hiện: Lượng mưa lớn, trung bình năm từ 1500 - 2000mm. Độ ẩm không khí cao, trên 80%, cân bằng ẩm luôn dương.

Tính chất gió mùa

Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc, nên có Tín Phong bán cầu Bắc hoạt động quanh năm. Mặt khác, khí hậu Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.

Do ví trí địa lí như vậy, nên bất kì nơi nào trên lãnh thổ nước ta một năm có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh, khiến cho lãnh thổ nước ta ở đâu cũng nhận được lượng nhiệt lớn. Vì thế hằng năm cả nước đều nhận được lượng bức xạ lớn, cân bằng bức xạ quanh năm dương, nhiệt độ trung bình năm cao trên 200c (trừ vùng núi cao), nhiều nắng.

Nước ta là một bán đảo, nằm bên bờ biển Đông (thuộc Tây Thái Bình Dương). Nhờ tác động của biển đông, cùng các khối khí xuất phát và vượt qua các vùng biển nóng-ẩm khác nhau, khi đến nước ta lại gặp các địa hình chắn gió và các nhiễu động của khí quyển nên đã tạo ra mưa lớn, lượng mưa trung bình từ 1500-2000mm/năm. Những nơi có sườn núi đón gió biển hoặc núi cao-lượng mưa tới 3500-4000mm/năm. Độ ẩm không khí tương đối cao trên 80% (trừ một số vùng khuất gió như: Tây Nghệ An, cực Nam Trung Bộ, có độ ẩm kém hớn).

Nhờ có chế độ nhiệt - ẩm phong phú nên nước ta có rừng cây xanh quanh năm, ngành nông nghiệp có thể canh tác mỗi năm 2-3 vụ. Tuy vậy nhiệt - ẩm cao cũng mang đến nhiều dịch bệnh, nấm mốc, vi sinh có hại… cho cây trồng, vật nuôi và đời sống con người.

Chuyên trang Quản lý môi trường

Tags khí hậu Việt Nam nhiệt đới ẩm gió mùa

Các tin khác

Hỏi: Nhà tôi có trẻ nhỏ bị nhiễm Covid-19. Chuyên trang Quản lý môi trường có thể chia sẻ cho gia đình tôi thông tin về chế độ dinh dưỡng như thế nào là tốt nhất cho trẻ khi bị nhiễm Covid-19?

Hỏi: Xin Chuyên trang Quản lý môi trường cho biết, rừng rậm nhiệt đới của Việt Nam có những đặc điểm gì?

Hỏi: Xin Chuyên trang Quản lý môi trường cho biết, khi quyển Trái đất được hình thành như thế nào?

Hỏi: Xin Chuyên trang Quản lý môi trường cho biết, con sông nào là con sông hẹp nhất thế giới?

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục