El Nino trở lại, sẽ gây thiếu hụt mưa, hạn hán

  • Cập nhật: Thứ hai, 19/6/2023 | 11:44:22 AM

QLMT - El Nino sẽ khiến nhiều nơi trên cả nước thiếu hụt mưa trong nhiều tháng, nguy cơ xuất hiện 1 đợt hạn hán trên phạm vi rộng trong năm 2024 nên cần chủ động ứng phó.

Hiện tượng thời tiết El Nino đã trở lại sau 3 năm

Ngày 15/6, Trung tâm Dự báo khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương Mỹ (NOAA) chính thức tuyên bố hiện tượng thời tiết El Nino đã trở lại sau 3 năm. Trong khi đó, Cục Thời tiết Nhật Bản cho biết El Nino đã hình thành, kéo theo tình trạng khô, nóng gia tăng.

Người dân thành phố Karachi (Pakistan) tìm cách giải nhiệt trước cái nóng dữ dội
Người dân thành phố Karachi (Pakistan) tìm cách giải nhiệt trước cái nóng dữ dội. Nguồn: REUTERS.

El Nino là hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực trung tâm và đông Thái Bình dương gần xích đạo, xảy ra trung bình 2-7 năm một lần. Nó được dự báo gây ra thời tiết khắc nghiệt vào cuối năm nay, với những cơn bão nhiệt đới dày đặc hơn tấn công các hòn đảo ở Thái Bình Dương, mưa lớn ở Nam Mỹ, hạn hán tại Australia và một số khu vực ở châu Á.

Michelle L’Heureux - nhà khoa học khí hậu của NOAA cho biết, hiện tượng này sẽ khiến nhiều khu vực trên thế giới đón nhận nhiệt độ cao kỷ lục mới trong mùa hè này. Trong lần gần nhất El Nino xuất hiện, thế giới trải qua năm 2016 nóng nhất từng được ghi nhận. Giờ đây, năm 2023 hoặc 2024 có thể phá kỷ lục về nhiệt độ cao này.

Các chuyên gia khí hậu lo ngại về những gì đang diễn ra với đại dương. Khi El Nino xuất hiện, nước biển ở Đông Thái Bình Dương ấm hơn bình thường. Dù vậy, ngay cả trước khi hiện tượng này bắt đầu, vào tháng 5, nhiệt độ mặt nước biển trung bình toàn cầu đã cao hơn khoảng 1ºC so với bất kỳ mức nhiệt độ nào khác từng được ghi nhận. Điều đó khiến thời tiết khắc nghiệt càng trở nên trầm trọng hơn. "Chúng ta đang ở trong tình huống chưa từng có” - ông Michelle L'Heureux nhận xét.

Theo một nghiên cứu được công bố vào tuần thứ 2 của tháng 6/2023 trên tạp chí Science, El Nino năm nay có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế toàn cầu lên tới 3.000 tỷ USD, GDP giảm do thời tiết khắc nghiệt làm giảm sản lượng nông nghiệp, sản xuất và khiến dịch bệnh lây lan nhanh hơn. Chính phủ các nước dễ bị tác động nhất đang quan tâm chặt chẽ đến tình hình biến đổi thời tiết. Peru đã dành hơn 1 tỷ USD để đối phó với các tác động của El Nino và biến đổi khí hậu. Philippines, quốc gia có nguy cơ hứng chịu nhiều bão và lốc xoáy, đã thành lập một nhóm đặc biệt của chính phủ để xử lý các hậu quả tiềm tàng.

Các nhà khoa học cho biết, trong thời kỳ El Nino 2015-2016, trữ lượng cá cơm ngoài khơi bờ biển Peru đã giảm 1/4 do nước ấm hơn. Gần 1/3 số san hô trên rạn san hô Great Barrier của Australia đã chết. Ở vùng nước quá ấm, san hô sẽ khiến tảo sống bị vôi hóa và chuyển sang màu trắng. Sự tích tụ nước ấm ở phía đông Thái Bình Dương cũng truyền nhiệt vào khí quyển thông qua sự đối lưu, tạo ra giông bão.

Tom DiLiberto - nhà khí tượng học Mỹ cho biết, khi El Nino di chuyển dòng nước ấm đó, nó sẽ di chuyển đến nơi xảy ra giông bão. "Đó là chính là hiện tượng domino khí quyển”.

Trong khi đó, theo Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), thế giới hiện đứng trước nguy cơ chứng kiến nhiệt độ toàn cầu gần bề mặt trung bình hàng năm sẽ cao hơn 1,5°C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp, do sự kết hợp giữa ô nhiễm bẫy nhiệt và hiện tượng El Nino. Sự thay đổi trong hoạt động của bão ảnh hưởng đến luồng phản lực cận nhiệt đới (luồng không khí di chuyển nhanh làm thay đổi thời tiết trên khắp thế giới) và đẩy đường đi của nó về phía Nam. Gió thay đổi khiến hoạt động của các cơn bão tại Đại Tây Dương thay đổi. Tuy nhiên, ngược lại, các cơn bão nhiệt đới ở Thái Bình Dương được tăng cường và thường hướng về phía các hòn đảo dễ bị tác động. Điều đó đồng nghĩa với các quốc gia châu Á năm nay sẽ đối diện với nhiều trận bão lớn.

Vẫn theo ông Tim DiLiberto, El Nino làm biến đổi khí hậu như thế nào vẫn là một câu hỏi rất lớn, tuy rằng trên thực tế nó có thể làm gia tăng gấp đôi tác động xấu về thời tiết khi nhiệt chồng nhiệt và mưa chồng mưa. Hiểu một cách đơn giản là El Nino khiến cho vùng đất này khô khát, nhưng lại gây mưa bão, lụt lội ở vùng đất khác.

El Nino xuất hiện không chỉ đem tới sự bất ổn của thời tiết mà còn gieo họa về sản xuất, kinh tế. Hiện tại, thời tiết khô nóng do El Nino gây ra đang đe dọa các nhà sản xuất lương thực khắp châu Á và Australia; với ước tính sản lượng giảm 34%. Trong khi đó, người trồng trọt ở châu Mỹ đang mong mưa trở lại sau thời gian hạn hán nghiêm trọng. Các chuyên gia cũng cho rằng khi El Nino mạnh lên sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất mía đường tại Ấn Độ và Thái Lan, cũng như làm gián đoạn vụ thu hoạch mía ở Brazil.

Chưa hết, nhóm chuyên gia y tế của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng, sự thay đổi của các điều kiện thời tiết do El Nino sẽ làm gia tăng số ca sốt xuất huyết tại một số quốc gia châu Á. Ông Thongchai Keeratihattayakorn - Cục trưởng Cục Dịch vụ y tế Thái Lan, cho biết từ giữa tháng 5 tới 2 tuần đầu tháng 6 đã ghi nhận hơn 18.000 ca bệnh, trong đó có 15 trường hợp tử vong. Kinh khủng hơn, theo Reuters, Peru đang trải qua dịch sốt xuất huyết tồi tệ kể từ đầu năm tới nay với hơn 130.000 ca bệnh được ghi nhận và số trường hợp tử vong là hơn 200.

El Nino sẽ gây thiếu hụt mưa, hạn hán nhiều nơi trên cả nước ta

El Nino đã xuất hiện từ tháng 6 và dự báo sẽ duy trì ít nhất là đến đầu năm 2024. Các chuyên gia cảnh báo 1 đợt hạn diện rộng vào năm sau, ngoài sự xuất hiện của El Nino thì còn lý do khác nữa là vì trước khi El Nino xuất hiện, nhiều vùng miền đã trong tình trạng thiếu hụt nguồn nước.

Theo bản đồ so sánh tổng lượng mưa tháng 4 vừa qua với trung bình nhiều năm, phần lớn cả nước đều thiếu mưa, một số nơi ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu tới 100%. Sang tháng 5, phía Nam được cải thiện vì vào mùa mưa. Miền Bắc tình trạng thiếu mưa trầm trọng hơn, có nơi thiếu hụt tới 80% do nắng nóng gay gắt. Các con sông lớn nhỏ dòng chảy suy kiệt.



Căn cứ vào các kết quả dự báo về thời gian và cường độ El Nino, các chuyên gia khí tượng thủy văn quốc gia nhận định, chu kỳ El Nino 2023-2024 có khả năng tương tự với một số chu kỳ El Nino của các năm: 1965-1966, 1982-1983 và 2009-2010 và cũng không ngoại trừ khả năng nó sẽ phát triển mạnh hơn.

Theo dự đoán của các chuyên gia của Cơ quan quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ, 25% khả năng nó sẽ phát triển thành hiện tượng "siêu El Nino".

Các chuyên gia dự báo El Nino sẽ gây thiếu hụt mưa ở hầu hết các khu vực trên cả nước, bất kể là khu vực miền Trung đang trong mùa khô hay miền Bắc, miền Nam đang trong mùa mưa cũng đều sẽ thiếu mưa so với mọi năm từ 25 đến 50%.

Từ yếu tố này cộng với hiện trạng nguồn nước sông suối, hồ chứa hiện tại và dự báo El Nino kéo dài từ năm nay sang năm sau, các chuyên gia cảnh báo tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn có nguy cơ xảy ra ở cấp độ cao (cấp độ 3-4), trên phạm vi rộng, kéo dài ở một số vùng trên cả nước, đặc biệt tại các khu vực Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long, Trung Bộ và Đông Nam Bộ từ mùa khô năm 2024 đến năm 2025.

Còn trong những tháng tới đây, Cục Thủy lợi nhận định, hạn hán năm nay chỉ diễn ra cục bộ, không gay gắt và nơi chịu tác động hạn hán trong những tháng tới là miền Trung.

Do phải cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và thời tiết nắng nóng làm nước bốc hơi nhanh nên nguồn nước hồ chứa sẽ giảm nhanh, giảm từ 5-10% dung tích thiết kế, đặc biệt các hồ chứa nhỏ trên địa bàn các tỉnh Bình Định, Phú Yên và Ninh Thuận

Hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn vụ Hè Thu có nguy cơ xảy ra tại 9 tỉnh miền Trung, phần lớn là ở Thanh Hóa và Nghệ An. Tuy nhiên, tổng diện tích có nguy cơ hạn hán, thiếu nước chỉ chiếm khoảng 2% tổng diện tích gieo trồng của cả khu vực miền Trung.

BẢO MY (T/h)


Tags El Nino hạn hán nắng nóng thiếu nước

Các tin khác

Tình trạng ô nhiễm chất hữu cơ khó phân hủy (POPs) và các chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) tại Việt Nam là vấn đề được các chuyên gia hàng đầu về môi trường cảnh báo

Đến năm 2030, rác thải điện tử có thể đạt 82 triệu tấn, gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe, môi trường và khí hậu.

Một cuộc điều tra bất ngờ đã hé lộ nhiều bằng chứng về hoạt động bất hợp pháp trong việc khai thác và giao dịch tín chỉ carbon tại Amazon.

Thực hiện phân loại rác tại nguồn cùng với chính sách về định mức kinh tế trong thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
Thời sự